فاوا نیوز در گفتگو با مدیرگروه سایت های پرشین بلاگ بررسی کرد :

جامعه مجازی ، باز تولید دانش، ثروت و قدرت

همیشه بشر به دنبال دانش، ثروت و قدرت بوده است و در هر عصری راه هایی جهت رسیدن به آنها یافته است. با شکل گیری جامعه مجازی در عصر حاضر شاهد بازتولید و بازتوزیع دانش ، ثروت و قدرت می باشیم که این فضا برای بشر مهیا نموده است . برای بررسی بیشتر این موضوع گفتگویی با مهدی بوترابی ، مدیرگروه سایت های پرشین بلاگ انجام داده ایم :

منظور شما از باز تولید و باز توزیع چیست؟ آیا منظورتان تجدید و نوشدن روند تولید و توزیع دانش و ثروت و قدرت است؟

چه عناصری جامعه مجازی را در باز تولید و باز توزیع دانش، ثروت و قدرت توانا کرده اند؟

اگر اجازه دهید در ابتدا توضیح دهیم که منظور از باز تولید و باز توزیع دانش و ثروت و قدرت چیست تا موضوع روشن تر شود. اینجا یک  سه گانه تعریف شده شامل دانش، ثروت و قدرت که از ارکان شکل گیری یک جامعه محسوب می شوند. این روش بررسی سه وجهی ، کمکی برای تشخیص بهتر مناسبات حقیقت واحدی به نام جامعه است و بخش های مختلف جامعه را ملموس تر نشان می دهد. فرضیه من در طرح این مسئله آن است که ما به واسطه اتفاقی که اواخر هزاره دوم میلادی اتفاق افتاد و هنوز هم در اوایل هزاره سوم ادامه دارد؛ و با ظهور  فناوری های نوین، در حوزه ارتباطات و سپس در حوزه اطلاعات، وارد عصر جدید و کاملا متفاوتی از نظر فرهنگی و تمدنی شده ایم. شاید بتوان اختراع تلگراف و تلفن را  مقدمه این رخداد محسوب کنیم. از اواخر هزاره دوم، یعنی دهه 1990 میلادی، این روند تعمیق یافت و شتاب گرفت و با ظهور اینترنت تحول اصلی و تعیین کننده در لایه های مختلف اعم از لایه های فنی و اجتماعی رخ داد. این توسعه فناوری و اطلاعات به واسطه توانایی که به بشر داد و به جهت کاهش فاصله انسانی، به بازتولید دانش بشری در حجم بی سابقه و بی نظیری نسبت به گذشته منجر شد.
در پی تحول حوزه دانش، بخش های اقتصادی نیز متحول شده و اقتصاد دانش محور رونق و محوریت یافته است. بر اساس این نطر، گام سوم در حوزه قدرت برداشته خواهد شد و در عرصه تولید و توزیع آن شاهد تغییرات غیرمنتظره و در عین حال ملموس تری نسبت به تحولات حوزه دانش و ثروت خواهیم بود.
شاید بتوان مدعی شد که در طول تاریخ بشر، هیچگاه چنین حرکت عمیق و وسیعی در مقیاس جهانی سابقه نداشته است و تنها الگوهای مشهور تاریخی که تا حدی به این تغییر همه جانبه شباهت دارند، دوره ظهور و شکوفایی تمدن و فرهنگ اسلامی در جهان اسلام (قرون دوم تا پنجم هجری قمری) و آغاز فرهنگ و تمدن نوین غربی و رنسانس (قرون شانزدهم و هفدهم) در غرب است که هیچکدام از آن ها توفیق جهانی شدن نیافتند. ابعاد عظیم تحولی که در بطن آن قرار داریم، در حال گسترش است و شاید نتوانیم به راحتی و با دقت در باره روند و نتایج آن توضیحات قانع کننده ای ارائه دهیم و به همین دلیل، طرح موضوع از نظر بنده، اقدامی ابتدایی و تلاشی اولیه محسوب می شود.
آنجه موتور محرکه و عنصر اصلی این تحول عظیم است، آگاهی و آزادی انسان در عصر جدید است. این آگاهی و بصیرت و این آزادی عمل که در تجمیع منابع دانش و ثروت و قدرت به خوبی دیده می شود، مبنای تحول تاریخی اخیر است. همچنین معنویت به عنوان عنصر سوم، نقش تعیین کننده ای در جهت گیری کلی جامعه بشری به سوی صیانت از این آزادی و آگاهی از طریق توسعه عدالت اجتماعی خواهد داشت و در نهایت به کاهش شکاف های اصلی جامعه بشری می انجامد، موضوعی که همچنان معضل بزرگ بشریت باقی مانده است.
آگاهی و آزادی،  موجب از میان رفتن یا کاهش دیوارها و مرزهای جغرافیایی، اندیشه ای، اقتصادی، جنسیتی، زبانی و مانند آن می شوند و به همین دلیل می توانیم برای نخستین بار و به دور از تعمیم های خودمحورانه از تمدن جهانی و دیگر الزامات آن چون جامعه جهانی؛ اقتصاد جهانی، حکومت جهانی و اندیشه جهانی که مبنای فرهنگی این تحول تاریخ ساز است سخن بگوییم.

در ادامه همان بحث باز تولید و باز توزیع دانش و ثروت و قدرت این سوال مطرح است که روند این تحولات بر حیات اجتماعی انسان چه تاثیری گذاشته است؟ یعنی انسان امروز چه تفاوتی با انسان گذشته دارد؟

دانش عظیمی تولید شده و می شود، ثروت چه میشود؟

ثروت عظیمی نیز از حوزه های مختلف پیشین و حوزه های جدید دانش بنیان تولید می شود. ثروت بر اساس دانش شکل می گیرد و دانش عظیم، ثروت عظیم می آفریند. مکانیزم های توزیع این ثروت همچنان متکی به تقسیمات سیاسی جهان امروز خواهد بود تا آنجا که همین تقسیمات و مناسبات سیاسی مشمول تحول جاری شوند و یکسره تغییر کنند. ظهور نسل جدیدی از کسب و کارهای دانش بنیان و ثروت های افسانه ای مولود آن ها، طلیعه این تحول اقتصادی است.

سیاست های حکمفرمایی زاییده عصر اطلاعاتی واجد چه ویژگی هایی هستند؟ این اتفاق چه تاثیری بر شکل حکمفرمایی داشته؟ و حکومت های فعلی چه فرصت ها و تهدید هایی را در این مسیر تجربه خواهند کرد؟

پرسش بعدی در زمینه قدرت است. سوال این است که تحت تاثیر این تحولات مفهوم قدرت تغییر کرده و دارای فاکتورهای متفاوتی گشته است؟

به عنوان سوال آخر آیا جهانی شدن ناشی از عصر دیجیتال و انقلاب اطلاعات، امری فی نفسه مثبت بوده است یا  نکاتی منفی مثل شکاف دیجیتال و... در آن مستتر بوده است؟

با تشکر از فرصتی که به ما دادید. اگر بحثی نگفته مانده در خدمتتان هستم.

هنوز در نخستین گام های شناخت تحول جهانی اخیر و نیازمند موسسات پژوهشی حوزه فضای مجازی هستیم. موضوعی که کمتر به آن توجه کرده ایم.  امیدوارم پیش از آنکه آینده ما را غافلگیر کند و بگوییم خودکرده را تدبیر نیست، آینده را بر آنچه میخواهیم، خلق کنیم. متشکرم